Oedeemfysiotherapie

Ons lymfesysteem bestaat uit lymfevaten en lymfeknopen en bevindt zich in ons hele lichaam. Een belangrijke functie van ons lymfesysteem is het afvoeren van vocht. (Lymf) oedeem is een abnormale ophoping van vocht in het weefsel als gevolg van een verstoring in de afvoer van lymfevocht. Er bestaan verschillende vormen van oedeem. Lymfoedeem is een vorm van oedeem wat ontstaat door het ontbreken of een beschadiging van het lymfesysteem. Lymfoedeem kan een zwaar, gespannen of tintelend gevoel geven. Er kan een onderscheid gemaakt worden door primair en secundair lymfoedeem.

Primair lymfoedeem wordt veroorzaakt door een afwijking in het lymfestelsel dat al aanwezig is bij geboorte en kan daarom op kinderleeftijd al ontstaan, maar het lymfoedeem kan zich ook pas later in het leven ontwikkelen.

Secundair lymfoedeem ontstaat door beschadiging aan het lymfesysteem, bijvoorbeeld een operatie waarbij lymfeknopen worden verwijderd, maar ook radiotherapie bij de behandeling van kanker. Andere voorkomende oorzaken van lymfoedeem zijn huidinfecties zoals wondroos en overgewicht.

Lymfoedeem kan zich overal in het lichaam ontwikkelen, bijvoorbeeld in de armen of benen maar ook op de romp, in de genitaalzone of in de hals en/of gezicht. De oedeemfysiotherapeut kan u hiermee helpen.

De behandeling is altijd maatwerk en gericht op het verminderen van de zwelling en het voorkomen van verergering. Veel gebruikte methoden zijn:

• Manuele lymfedrainage: een zachte, masserende beweging die de lymfevaten stimuleert om vocht af te voeren.

• Fascia release/bindweefselbehandeling: een zachte rekkende techniek van het bindweefsel die na bestraling en bij littekens wordt toegepast.

• Compressietherapie: het gebruik van zwachtels (bandageren) en andere compressie materialen om de omvang van het oedeem snel te verminderen. Wanneer de situatie stabiel is, kan er bijvoorbeeld een therapeutische elastische kous worden aangemeten.

• Oefentherapie: specifieke bewegingen die de ‘spierpomp’ activeren en spieren versterken, wat helpt bij de natuurlijke afvoer van vocht. 

• Advies en zelfmanagement: u leert hoe u zelf huidverzorging toepast en welke oefeningen u thuis kunt doen om het resultaat vast te houden.

Het belangrijkste doel is dat de omvang van het oedeem afneemt en stabiel blijft. Hierdoor verminderen de klachten en de beperkingen in uw dagelijks leven, waardoor u weer makkelijker en vrijer kunt bewegen.

Iris Nieuwenhuis